OpenTherm: de open standaard in electronische ketelcommunicatie

OpenTherm (afgekort: OT) is een communicatieprotocol dat toegepast wordt in een centrale verwarming installatie tussen een CV-ketel en een thermostaat. Het is een point to point protocol waarbij één apparaat (thermostaat) als master werkt en een ander apparaat als slave (ketel). Meerdere apparaten zijn te koppelen door gebruik te maken van de Multi Point to Point specificatie.

De toevoeging open is bedoeld om aan te geven dat het fabrikantonafhankelijk systeem is waarbij een thermostaat van fabrikant A aangesloten kan worden op een CV-ketel van fabrikant B.

Geschiedenis

OpenTherm is ontstaan uit de behoefte om, op eenvoudige wijze via de bestaande thermostaat kabels, een cv-ketel modulerend te kunnen aansturen. Hierbij moet, net zoals bij een gewone thermostaat, de aansluiting polariteit ongevoelig zijn en het gebruik van batterijen niet nodig zijn.

Honeywell heeft voor een symbolisch bedrag van 1 Britse pond de eerste specificatie op 21 november 1996 overgedragen aan de OpenTherm vereniging. Rond die tijd kwamen ook de eerste gecertificeerde producten op de markt. De vereniging is sindsdien uitgegroeid tot ongeveer 42 leden (anno 2008) en heeft met regelmaat de specificatie verbeterd en uitgebreid. Daarnaast behartigt de vereniging het belang van haar leden en staat zij op beurzen als ISH (Frankfurt) en Mostra Convenio (Milaan).

Hoe OpenTherm functioneert

Communicatie tussen regelaar en ketel is digitaal en bi-directioneel. Doorgaans berekent de regelaar continu de gewenste keteltemperatuur en zend deze naar de ketel. De regelaar doet dit op basis van ruimtetemperatuur of op basis van een andere [CV-regeling|regelstrategie]. De ketel regelt zelf zijn vermogen (moduleren) zodat de gewenste temperatuur bereikt wordt. Zodra dit het geval is moduleert de ketel terug zodat de gewenste keteltemperatuur gehandhaafd blijft en niet wordt overschreden.

Communicatie media

Fysiek bestaat OpenTherm uit een tweedraads verbinding waardoor bij vervanging van de oude thermostaten of cv-ketel dezelfde bedrading kan worden gebruikt. Daarnaast maakt het niet uit hoe de twee draden aangesloten worden. OpenTherm is polariteit ongevoelig. De maximale lengte van de bekabeling is 50m met maximaal 2 x 5 ohm weerstand.

OpenTherm/Plus (OT/+)

Wanneer gesproken wordt over OpenTherm wordt doorgaans gerefereerd aan OpenTherm/Plus.

Communicatie en voeding gaan over een tweedraads verbinding. In deze point to point verbinding is de regelaar master en de cv-ketel slave. De master vraagt via variatie in het spanningsniveau en de slave antwoordt via variatie in het stroom signaal. Voeding voor de regelaar komt uit de slave. Het minimaal beschikbare vermogen is 35mW (low power). Bij OpenTherm Smart Power kan dit op verzoek van de master ook 136mW (medium power) of 255mW (high power) zijn.

Bij kortsluiting van de OpenTherm aansluiting op de cv-ketel, zal de cv-ketel aan gaan.

OpenTherm specificeert dat minimaal elke seconde een data pakket wordt verzonden naar de slave. De data in dit pakket is op functie niveau gespecificeerd en wordt OpenTherm ID (OT-ID) genoemd. Van de 256 OT-ID’s zijn er 128 gereserveerd voor OEM gebruik. Van de overige 128 zijn er 90 gedefinieerd en 38 gereserveerd voor toekomstig gebruik. (stand specificatie v3.0)

OpenTherm/Lite (OT/-)

Hierbij wordt door de master een PWM signaal aangeboden via het spanningsniveau, waarmee een gewenste ketelwatertemperatuur wordt gevraagd. De cv-ketel geeft via variatie in het stroom signaal aan of hij in storing staat of niet.

Bij kortsluiting van de OpenTherm aansluiting op de cv-ketel, zal de cv-ketel aan gaan.

Door de beperkte mogelijkheden maken weinig producten gebruik van OT/-.

OpenTherm Smart Power

Op 16 juni 2008 is de OpenTherm specificatie 3.0 goedgekeurd door de vereniging. Hiermee is OpenTherm Smart Power geïntroduceerd. De master kan de slave vragen het beschikbare vermogen te veranderen naar low-, medium- of high power. Hierdoor kunnen fabrikanten van masters meer functionaliteit, waarbij meer vermogen nodig is, aan hun producten toevoegen. (b.v. verlichting of extra sensoren.)

Multi Point to Point

Specificatie 3.0 beschrijft ook hoe meer dan twee apparaten via OpenTherm verbonden kunnen worden. Omdat OpenTherm een point to point verbinding is, wordt dit opgelost door een extra apparaat (gateway) tussen de master en de slave te plaatsen. Deze gateway heeft dan 1 slave en 2 (of meer) master interfaces. De gateway bepaald welke data hij doorgeeft aan welke slave. Een applicatie voorbeeld is een regelaar aangesloten op de WTW die op zijn beurt is aangesloten is op een cv-ketel. De WTW fungeert in dit voorbeeld als gateway.

Certificering

Fabrikanten kunnen OpenTherm-producten op de markt zetten als ze voldoen aan de licentievoorwaarden die gesteld worden door de Vereniging OpenTherm. Enkele voorwaarden zijn een lidmaatschap van de vereniging, het onderschrijven van een geheimhoudingsverklaring en het laten testen van prototype door een onafhankelijk testhuis.

Met het testrapport kan de fabrikant een verklaring (Declaration of Conformity) afgeven bij de vereniging waarna het product van het OpenTherm logo mag worden voorzien.